نصب پایتون

هرگاه در این کتاب از «پایتون 3» صحبت می کنیم، منظورمان هر نسخه ای از پایتون است که برابر یا جدیدتر از نسخۀ Python 3.6.0 باشد.

نصب در ویندوز

به وب سایت https://www.python.org/downloads/ مراجعه کنید و آخرین نسخه را دانلود کنید. در زمان نگارش این کتاب، نسخۀ Python 3.5.1 آخرین نسخه بوده است. فرآیند نصب آن مانند نصب سایر نرم افزارهای ویندوزی است.

توجه داشته باشید که اگر نسخۀ ویندوز شما قدیمی تر از Vista است، باید download Python 3.4 را دانلود کنید؛ زیرا نسخه های جدیدتر به نسخه های جدیدتری از ویندوز نیاز دارند.

هشدار: مطمئن شوید گزینۀ Add Python 3.5 to PATH را انتخاب کرده اید.

اگر می خواهید محل نصب را تغییر دهید، گزینۀ Customize installation را انتخاب کنید و سپس Next را بزنید و C:\python35 (یا مسیر مناسب دیگری) را به عنوان محل نصب وارد کنید.

اگر در مرحلۀ اول گزینۀ Add Python 3.5 PATH را علامت نزده اید، گزینۀ Add Python to enviroment variables را بزنید. این گزینه همان کاری را انجام می دهد که Add Python 3.5 to PATH در صفحۀ اول نصب انجام می دهد.

می توانید گزینۀ نصب Launcher برای همۀ کاربران را انتخاب کنید یا نکنید؛ اهمیت چندانی ندارد. گزینه Launcher برای جا به جایی بین نسخه های مختلف پایتون که روی سیستم نصب شده اند، استفاده می شود.

اگر مسیر به درستی انتخاب نشده است (با انتخاب گزینه های Add Python 3.5 Path یا Add Python to enviroment variables)، مراحل بخش بعدی یعنی، DOS Prompt، را دنبال کنید تا آن را اصلاح کنید. در غیر این صورت، به بخش Running Python prompt on Windows بروید.

نکته: اگر با برنامه نویسی آشنایی دارید و با Docker کار کرده اید، می توانید نگاهی به Python in Docker و Docker on windows بیندازید.

DOS Prompt

اگر می خواهید بتوانید از طریق خط فرمان ویندوز، یعنی DOS prompt، از پایتون استفاده کنید، باید متغیر PATH را به درستی تنظیم کنید.

برای ویندوزهای 2000، XP، 2003، مسیر Control Panel -> System -> Advanced -> Enviroment Variables را دنبال کنید. در بخش System Variables متغیری به نام PATH را پیدا کنید و بر روی آن کلیک کنید، سپس Edit را انتخاب کنید و عبارت C:\Python35; را به انتهای مقدار موجود اضافه کنید (لطفاً ابتدا بررسی کنید که این پوشه واقعاً وجود داشته باشد، در نسخه های جدیدتر پایتون مسیر نصب ممکن است متفاوت باشد). بنابراین باید مسیر مناسب را وارد کنید.

برای نسخه های قدیمی تر ویندوز، فایل C:\AUTOEXEC.BAT را باز کنید و خط PATH=%PATH%;C:\python35 را اضافه کنید و سیستم خود را راه اندازی مجدد کنید. برای ویندوز NT، فایل AUTOEXEC.NT را باز کنید.

برای ویندوز Vista:

• روی Start کلیک کنید و Control Panel را انتخاب کنید.
• روی System کلیک کنید، در سمت راست گزینۀ "View basic information about your computer" را خواهید دید
• در سمت چپ، یک لیست از وظایف وجود دارد، آخرین گزینۀ آن Advanced system settings است؛ بر روی آن کلیک کنید.
• تب Advanced از پنجرۀ System Properties نشان داده خواهد شد. دکمۀ Enviroment Variables را در پایین صفحۀ سمت راست کلیک کنید.
• در پنجره ای با عنوان System Variables به پایین اسکرول کنید و Path را پیدا کنید و دکمۀ Edit را بزنید.
• در صورت نیاز مسیر را تغییر دهید.
• سیستم خود را راه اندازی مجدد کنید. ویندوز Vista تغییرات را تا زمانی که راه اندازی مجدد نکنید، ذخیره نمی کند.

برای ویندوزهای 7 و 8:

• روی Computer در دسکتاپ خود راست کلیک کنید و Properties را انتخاب کنید یا بر روی Start کلیک کرده و Control Panel -> System and Security -> System را انتخاب کنید. در سمت چپ بر روی Advanced system settings کلیک کنید و سپس بر روی تب Advanced بزنید. در پایین پنجره بر روی Enviroment Variables کلیک کنید و در زیر System Variables، به دنبال متغیر PATH بگردیدآن را انتخاب کنید و سپس Edit را بزنید.
• به انتهای خط در زیر مقدار متغیر بروید و در انتهای مقدار موجود عبارت C:\Python35; را وارد کنید (لطفاً بررسی کنید که این پوشه وجود داشته باشد، چون ممکن است مسیر در نسخه های جدیدتر متفاوت باشد). بنابراین نام پوشه را درست وارد کنید.
• اگر مقدار ;%SystemRoot%\system32 بود، اکنون به %SystemRoot%\system32;C:\python36 تبدیل می شود.
• روی OK کلیک کنید و کار شما تمام می شود. نیازی به راه اندازی مجدد نیست. با این حال، ممکن است لازم باشد یک بار خط فرمان را ببندید و دوباره آن را باز کنید.

برای ویندوز 10:

بر روی Start Menu کلیک کنید و سپس مسیر Settings > About > System Info را که همگی در سمت راست قرار دارند را دنبال کنید. مسیر Advanced System Settings > Enviroment Variables را پیش ببرید. سپس متغیر Path را انتخاب کنید و Edit را بزنید > بر روی New کلیک کنید > محل پایتون خود را هر چیزی که هست وارد کنید. برای مثال، C:\python35\.

اجرای Python prompt در ویندوز

برای کاربران ویندوز، اگر متغیر PATH را به درستی تنظیم کرده باشید، می توانید مفسر پایتون را از طریق خط فرمان اجرا کنید.

برای باز کردن terminal در ویندوز، روی دکمه Start کلیک کنید و روی Run بزنید. در پنجرۀ باز شده، cmd را تایپ کنید و کلید [enter] را بزنید.

سپس، python را تایپ کنید و مطمئن شوید که خطایی نمایش داده نمی شود.

نصب بر روی Mac OS X

برای کاربران Mac OS X، از Homebrew: brew install python3 استفاده کنید.

برای بررسی نصب، ترمینال را با استفاده از فشردن کلید [Command + Space] باز کنید (تا جست و جوی Spotlight را باز کنید) Terminal را تایپ کنید و کلید [enter] را بزنید. اکنون، python3 را اجرا کنید و مطمئن شوید خطایی نمایش داده نمی شود.

نصب بر روی GNU/Linux

برای کاربران GNU/Linux، از مدیر بسته توزیع لینوکس خود برای نصب python3 استفاده کنید. برای مثال در Debian و Ubuntu از sudo apt-get update && sudo apt-get install python3 استفاده کنید.

برای بررسی نصب، ترمینال را با استفاده از باز کردن برنامه Terminal باز کنید یا با فشردن کلید Alt + F2 و وارد کردن gnome-terminal. اگر این روش کار نکرد، لطفاً به مستندات مربوط به لینوکس خود مراجعه کنید. اکنون، python3 را اجرا کنید و مطمئن شوید خطایی رخ نمی دهد.

می توانید نسخۀ پایتون را با وارد کردن عبارت زیر متوجه شوید:

$ python3 -V
Python 3.6.0

نکته: علامت $ همان prompt خط فرمان است. این علامت با توجه به تنظیمات سیستم عامل کامپیوتر خود متفاوت خواهد بود. بنابراین، من برای نمایش prompt از نماد $ استفاده می کنم.

هشدار: خروجی نمایش داده شده با توجه به نسخه نصب شده نرم افزار پایتون بر روی کامپیوتر شما، متفاوت خواهد بود.

جمع بندی

از الان به بعد، فرض می کنیم شما پایتون را بر روی سیستم خود نصب کرده اید.

در فصل بعد، اولین برنامۀ پایتون خود را خواهیم نوشت.